Nieuws‎ > ‎

Waarom Psalm 119? Frits de Zwaan

Geplaatst 1 sep. 2017 04:09 door Hagediensten Heuvelrug

Van Cor Berkel kreeg ik het boek van Kees Waaijman waarvan de omslag al te zien was in het Hagenieuws, en al lezend wist ik ook José, Frank en Nenkie enthousiast te maken. Dat enthousiasme deelden ze met Augustinus en Buber (over wie later meer ).

Om een tegengeluid te laten horen van een professor in de theologie:
“psalm 119 is te lang, het is het meest inhoudsloze product dat ooit het papier heeft zwartgemaakt”
aldus de hooggeleerde Duhm in 1899.

Nu was ik al gespitst op het thema “psalm” , omdat het Nederlands Kamerkoor op 1 en 2 september met nog drie koren alle honderdvijftig psalmen gaat zingen, op muziek gezet door 150 verschillende componisten die de afgelopen 1000 jaar geleefd hebben. Gaat dat horen!

Vanochtend psalm 119.
Eerst iets over de opbouw: lengte 176 verzen, dat is 22 keer 8.

De 22 letters van het hebreeuwse alfabet sturen de dichter in alfabetische volgorde langs de coupletten van 8 verzen. De enige vertaling die dat overneemt is de Naardense – daarom drukten we daarvan de eerste 11 verzen af op de liturgie : de eerste 8 verzen beginnen met a de volgende 8 met b en met weglaten van de q, u, x en y doorlopen we het nederlandse alfabet. Natuurlijk is het handiger om zo’n lap tekst met het alfabet als kapstok uit je hoofd te leren. Er zijn nog 6 psalmen met zo’n kapstok , niet per couplet maar per versregel. Ons Wilhelmus heeft ook zo’n opbouw.

Waarom 8 verzen ? 7 + 1 is de overtreffende trap van volmaaktheid.
Er waren ook 8 tempelbroden, 8 offertafels, op de 8e dag werd een jongetje besneden en de eersteling geofferd.
Het getal 8 vindt U ook op de grond gestileerd als een lemniscaat, een soort wiskundig brilletje.

In de eerste 11 verzen die wij straks gaan spreken op de wijze der kloosterlingen (en ook zingen), komen acht woorden voor die Waaijman kernwoorden noemt, acht verschillende woorden die er gekleurd op uw liturgie staan: WET, RICHTLIJNEN, REGELS, WETTEN, GEBODEN, VOORSCHRIFTEN , WOORD, BELOFTE. Overigens is de NBV de enige vertaling die ook 8 verschillende woorden geeft!

We hebben ze voor U uitgebeeld om de kern van de psalm vast te houden en Frank loopt ze straks met U langs.

Van deze 8 kernwoorden zijn er 4 mannelijk en 4 vrouwelijk , evenveel in iedere helft van 88 verzen.

Er heerst nog een wonderlijk evenwicht: in de ik/mij vormen en de jij/jouw vormen van ieder zijn er precies 316.

Psalm 119 heeft een unieke plaats in het psalmboek: ervoor staan de lofliederen , erna de pelgrimsliederen. Door herhaling (178 keer een kernwoord) en variatie heeft het geschrevene voor de aandachtige lezer een indringende boodschap: God en mens zijn op elkaar betrokken.

Terug naar de schoonheid van de psalm.
Vanaf vers 4 is het één groot gebed, een meditatie op die 8 kernwoorden, een gebedssnoer waarvan Augustinus zei : “Je hebt er geen uitlegger bij nodig alleen een lezer en een toehoorder” en Buber zei: “In de lezing van 119 ontvangt de mens geen inhoud , maar tegenwoordigheid (God in ons midden).
Pascal tenslotte zegde hem vaak uit het hoofd op in het latijn (zonder alfabetisch hulpmiddel!) en raakte volgens zijn zuster dan helemaal in extase!


Comments