Nieuws‎ > ‎

Uitleg Joke de Zwaan Oecumenische viering Driebergen 24 januari 2021

Geplaatst 29 jan. 2021 00:19 door Oecumenische Hagediensten

Uitleg Johannes 15,1-10

 

Joke de Zwaan, Oecumenische viering Grote Kerk Driebergen 24 januari 2021

 

#Blijf in mijn liefde.

 

Blijf in mijn liefde…het thema van de week van de eenheid.

Liefde en eenheid: grote woorden in onze wereld vol onrust, geweld, honger en ongelijkheid.

Mensen die elkaar niet verstaan kunnen en willen, niet alleen in Amerika, ook in ons eigen land stem en tegenstem, waarheid en leugens….

Eenheid ? …ver te zoeken, liefde?…en droom die helaas vaak uiteenspat.

Blijf in mijn liefde…dat is niet een droom, zegt Jezus in het evangelie van deze morgen, maar een uitnodiging, probeer het, werk er aan, maak het waar.

En terwijl ik deze woorden schrijf, zie ik en hoor ik een jonge, Afro-Amerikaanse vrouw, in een prachtig gele jas…die met haar gedicht vanaf het centrum van de macht in Amerika, bij de inauguratie van Jo Biden, de wereld verrijkte met haar bijdrage. Amanda Gorman. 22 jaar

De heuvel die wij beklimmen(. om  de verdeeldheid achter ons te laten)

En ook als je de Engelse taal niet meteen verstaat dan kun je ( kan nog als je het even opzoekt)  geraakt worden door de hartstocht van hoe ze voordraagt, hoe ze  woorden tot leven brengt in gebaren en uitdrukking,  poëtische taal  waarin  ze droomt van een wereld, die eenheid uitstraalt, kloven overbrugt, geweld achter zich laat, ieder kind de kans geeft om op te groeien tot wie zij of hij kan en wil  zijn. Waar mensen samen onder de wijnrank en de vijgenboom zitten, ( vine and figtree)dicht zij. Bijbelse taal .

Ze eindigde met de woorden:

Er is altijd Licht

alleen als we dapper genoeg zijn om het te zien;

er is altijd licht

alleen als we dapper genoeg zijn om het te zijn .

 

Licht, sleutelwoord in het evangelie van Johannes, evenals Liefde.

Liefde in het beeld van de wijnstok waar we over hoorden.

Wijn en wijnstok, veel gebruikte symbolen in het eerste en tweede testament.

Noach, de eerste wijngaardenier, hij werd  dronken van de eerste vruchten.

De verspieders die uit het beloofde land terugkwamen met onvoorstelbaar grote druiventrossen, land van de toekomst, daar kun je een nieuw leven opbouwen.

De wijngaard, de wijnstok als beeld van die toekomst… van liefde , lees het Hooglied er nog maar eens op na.

De profeten zien in de wijngaard het volk Israël, waar de Eeuwige de wijngaardenier van is. Een wijngaardenier, een wijnboer die  zijn geliefde wijnstokken bemest, snoeit en uitziet naar de vruchten. Zo wil hij, de God van Israël, voor zijn volk zorgen en hen tot zegen zijn.

Ook wanneer zijn volk Hem teleurstelt, de wijngaard tot een woestenij wordt, blijft zijn trouw aan dit volk bestaan.

Israël zal opnieuw tot bloei komen, ranken zullen vrucht dragen, zo…dat de hele aarde met vruchten zal worden overdekt. ( Jesaja 27, 2-6)

Dat visioen, wordt afgebeeld  boven het heilige der heilige in de tempel,  een enorm gouden beeld van een hoge wijnstok met ranken zo groot als een mens.

Daarin besloten het visioen van die messiaanse droom, recht en vrede voor ieder mens, een wereld waar niemand meer honger of dorst lijdt.

De wijnstok een steeds weer terugkerend teken van hoop in Israël, van messiaanse tijd.

 

70 jaar na Christus wordt die tempel door de Romeinse overheerser, inclusief dat  beeld , van de toekomst, vernietigd, met de grond gelijk gemaakt.

Aan het einde van die eerste eeuw leeft een gemeenschap van Joodse Christenen in Klein -Azië. Het zijn zware tijden, onrecht en vernietiging …hoe verder, wat is er overgebleven van al hun dromen..

In hun midden een oude man: Johannes, één van de eerste  volgelingen van Jezus , hij verkeerde in de kringen van die wonder-baarlijke mens vol van God.

Hij vertelt over die tijd, schrijft erover en maakt voor zijn gemeente in zijn

verhalen Jezus zichtbare wekelijkheid.

Jezus als degene die hen toespreekt, die hen de weg wijst naar het rijk van recht en vrede, zoals dat beeld van die wijnstok en zijn vruchten  dat in de tempel deed.

In hem , Jezus zagen ze niet alleen licht in de duisternis, een weg om te gaan, brood om te leven, maar ook de wijnstok die ons uitnodigt vrucht te gaan dragen.  Ik ben die weg…dat licht… horen ze hem zeggen. Ik ben

Ik ben, oude bekende woorden van de traditie waarin ze opgroeiden. Ik ben, die ik ben, Ik zal er zijn…. wat er ook gebeurt.

Ik ben de ware wijnstok, wie in mijn Liefde blijft, die zal vrucht dragen, woorden van deze dag. Het woord ware betekent in het Grieks…geloofwaardig, betrouwbaar, buitenkant en binnenkant zijn één,

Let op, hij, Jezus  is niet de wijngaard die het volk Israël verbeeldt, hij is de wijnstok in de wijngaard van zijn volk, waar wij ons, christenen, aan mogen hechten , vrucht mogen gaan dragen. De Eeuwige, God zelf, is de wijngaardenier, die toeziet hoe de  ranken tot bloei komen.

 Niet iedere rank draagt vruchten, er zijn er die verdorren, er zijn er die wrange vruchten voortbrengen, hoorden we in de lezing.  Zij worden gesnoeid, in het vuur gegooid en verbrand.

Dat klinkt wel heel hard, zeiden we tegen elkaar in de voorbereiding.

En toch… juist door het snoeien en bijsnoeien van wat onvruchtbaar is, groeien er rijpe, volle trossen druiven aan de ranken, een omvormingsproces.

…de as van het vuur, de verdorde takken, kunnen voeding geven aan de aarde, zodat nieuwe groei mogelijk is.

 

Wrange vruchten, verdorde takken….omvormen….het bracht me bij het artikel in TROUW afgelopen donderdag.

‘Kerk doet iets fundamenteel fout als jongeren opzeggen’…

Hoe worden we als kerken een rank waaraan volop nieuwe druiventrossen groeien. Daarin klinkt voor mij de vraag door  of we het aandurven om oude patronen, oude ranken bij te snoeien,of zelfs misschien wel te snoeien. Hoe kunnen we verbonden blijven met elkaar oud en jong.

Een grote uitdaging…waar veel lev voor nodig is, maar de beeldspraak van die snoeiende wijngaardenier kan ons misschien helpen. Wat laat je staan, wat zal wellicht nog vrucht gaan dragen en wat kan echt weg…. wat ons kan helpen bij die beslissingen.

Blijf in mijn Liefde, zoals de Vader mij heeft liefgehad, zegt Jezus…. en

houd je aan mijn geboden, zoals ik me aan de geboden van mijn vader heb gehouden.

Daardoorheen klinken de woorden van oudsher…Heb God lief boven alles en  heb lief de mens die is als jij.

Niet het vingertje van ..je moet, je zal. Maar een uitnodiging, een opdracht staat er in de Willibrord vertaling.

 

De zusters van Grandchamp, dit jaar onze hulp bij het vorm geven van de gebedsweek voor de eenheid, maakten ook een liturgie voor de viering van deze morgen. Vanuit hun eigen gebedstradities stellen zij drie momenten voor van lezingen,  gebeden, en stiltes  Ieder moment heeft een eigen thema.

 

Als eerste, de eenheid van de hele persoon, hoe blijf ik verbonden met de wijnstok die Jezus heet, kan ik me toevertrouwen aan de Liefde van de Eeuwige, hoe draag ik vrucht, wat moet er in mij bij gesnoeid worden, of zelfs verwijderd. Mijn valkuilen, wie heeft ze niet, hoe val ik er niet weer in. Een levenslang groeiproces.  

 

Als tweede moment, de zichtbare eenheid van Christenen in de wereld.

Hoe slechten we de  muren die ons scheiden, niet alleen in Driebergen, in Nederland…wereldwijd.

Verbondenheid met Christus vraagt om verbondenheid met anderen, en

om dat zichtbaar te maken reikten de zusters een beeld aan.

Heel klein en heel voorzichtig ( vanwege Corona) hebben wij dat vorige week vastgelegd in een filmpje. Na de uitleg zal het worden vertoond.

 

 

 

En als derde moment noemen de zusters de eenheid van alle mensen en de hele schepping.

Ieder mens is welkom bij de Eeuwige, zo bidden zij.

En zeggen zij:

We mogen dankbaar zijn voor de veelheid aan culturen en volken, geloofsuitingen en tradities. Laten we opstaan tegen onrecht en haat , tegen discriminatie van ras, geslacht en religie.

Overwin de angst voor mensen die niet hetzelfde zijn als wij.

Een heel oude vriendin van mij drukt me bij ieder  bezoek op het hart dat ik niet moet vergeten dat wij allelen kinderen van één Vader zijn.

En voegde ze er, tot mijn verwondering, de Geest van de Eeuwige is in ieder geloof, in ieder mens aanwezig, of je nu moslim bent of hindoe, of christen zoals wij….God is groter dan wij kunnen bevatten.

 

Deze week hebben we als  kleine groep gelovigen, komend uit verschillende kerken in Driebergen ons één in onze verscheidenheid gevoeld.

Gedragen door Licht en Liefde.

 

Die Liefde, dat Licht mogen we uitdragen,

Ik ben de ware wijnstok, blijf in mijn Liefde, wees een Lichtdrager.

 

 Er is altijd Licht

alleen als we dapper genoeg zijn om het te zien;

er is altijd Licht

alleen als we dapper genoeg zijn om het te zijn .

 

sprak  die jonge vrouw de wereld toe,

Dat het zo moge zijn

 

Dat het zo moge zijn

Amen
Comments