Nieuws‎ > ‎

The offence of poetry, de eerste Hans Groenewegen lezing Martin Kemperman

Geplaatst 12 nov. 2015 03:32 door Martin Kemperman   [ 12 nov. 2015 10:00 bijgewerkt ]
'
Een gedicht is in het allermooiste geval een transgressie, een grensoverschrijding, een minieme doorgang naar een andere wereld.' Aan het woord is Anneke Brassinga, winnares van de P.C. Hooft-prijs 2015, in een betoog over dichterschap en het wezen van het gedicht waarbij ze verwijst naar de ideeën van Hans Groenewegen, de dichter en essayist naar wie de tweejaarlijkse lezingen over poëzie zijn genoemd. Anneke Brassinga gaf haar in prachtige taal geschapen lezing als titel: Het luchtige van de zwaarte. Knutselend met de taal, zich verscheurend in vergeefse verwoording kan de dichter en zo ook de lezer het geluk smaken te beseffen wat hij verlangt.

Toen ik onderstaande typeringen van Hans als criticus hoorde besefte ik me dat dit ook een typering is van de wijze waarop Hans als mens van vlees en bloed in het leven stond en die ontmoetten als bezoeker van de Hagediensten.
'Als je veel Groenewegen leest, lees je bij hem ook heel veel anderen, de dichters over wie hij schrijft, en soms vergeet je of het een zinsnede van hem was of van de 'schielijke oplichter' die hij liefdevol aan het bezien was'.   ....
' Hans was als criticus zo'n invoelend lezer dat hij wel vertaler had kunnen zijn.' ....
'We kunnen Groenewegen ook de maatschappelijk werker van de poëzie noemen. Hij bracht het toegewijde, om niet te zeggen ontfermende en tegelijk zoekende lezen meer en meer in stelling  tegen het oordelende, kritisch lezen en denken over poëzie'. ....
'Het gemeenschappelijke, het kruisbestuivende gesprek over poëzie moet hem erg hebben aangesproken.'
Boeiend is ook wat Anneke Brassinga betoogt over het gemeenschappelijke van poëzie en mystiek. Beiden hebben gemeen dat ze zich afzonderen van alles. 'Het onbeschrijflijke gebeuren, 'het' waarover in woorden niet is te spreken is voor de mysticus de bovenzinnelijke onmiddellijkheid. .... 'Voor de dichter is 'het' de onverwoordbare onderbouwing van het besef van het ontoereikende van alle taalgebruik'. .... Dit hoeft geen kwelling voor de dichter te zijn 'want hopelijk beseft hij dat hij in poëzie moet geloven  zonder er in te geloven. En hij moet ook nog naar de bakker, de stomerij, een verjaardag.'

Het luchtige van de zwaarte
Anneke Brassinga
ISBN 978 90 7096 8007
€ 2,00


Een dag later werd tijdens een debat over het werk van Hans Groenewegen zijn postuum uitgegeven essaybundel De lezer gepresenteerd. Hierin staat o.a. een aantal essays over poëzie en mystiek. Ik heb het boek nog niet in handen gehad. Het zou zo maar kunnen dat een of meerdere essays zich heel goed lenen voor een kruisbestuivend gesprek hierover.
    
De lezer
over poëzie en mystiek
Hans Groenewegen
isbn 978 90 6554 5022
€ 24,50


Comments