Nieuws‎ > ‎

Themadienst Water bron van leven 19 augustus 2018 Frank Rensen

Geplaatst 31 aug. 2018 02:46 door Martin Kemperman
In de teksten, die we in deze dienst gebruiken, zijn verschillende zienswijzen over het thema water opgenomen. In de voorbereidingsgroep was duidelijk dat we ons moeten beperken omdat het thema water zo veel aspecten bevat dat we er zo maar een cyclus van diensten aan zouden kunnen wijden.
In deze overweging wil ik een paar aspecten aanstippen en wat dieper ingaan op de rol die water speelt in de diverse religies en op het verhaal van de Samaritaanse vrouw.

De rol van water in religies

Christendom
Laten we teruggaan naar de Christenen onder het Romeinse rijk, die toen nog meedogenloos vervolgd werden. Van 160- 230 leefde in Noord Afrika een zoon van een Romeinse officier, die Tertulianus heette. Hij schreef onder andere een commentaar over de doop en hij begint bij Genesis waar de geest van God over de wereldzee zweefde Hij schrijft: ‘’Voordat er iets bestond rustte het water als een oervorm bij God Het staat aan het begin van alles.Terwijl in het begin alles in het niets was gehuld, de duisternis grenzeloos, de hemel vormeloos en de aarde leeg was, bestond het vloeibare element water, helder, niet samengesteld en rein uit zich zelf’’.

Islam
Water is volgens de Koran ook de bron van alle leven. In de sura 21vers 30. lezen we dat God uit water al het levende heeft gemaakt.1 In de volgende verzen wordt gespecificeerd dat zowel mens als dier uit water geschapen zijn: “En Hij is het die uit water een mens geschapen heeft en hem dan gemaakt heeft tot bloed- en aanverwant;..”

Jodendom
Het scheppingsverhaal en de rol van water spelen bij het Jodendom dezelfde rol als bij het Christendom
Het handen wassen neemt een belangrijke plaats in binnen het Jodendom. De rabbijnen hebben het priesterlijk ritueel van het handen wassen in de tempel overgebracht naar de huiselijke omgeving. Er zijn talloze voorschriften inzake het handen wassen. Door handen te wassen verheft de mens zich spiritueel. Naast handen wassen kent het Jodendom de mikwe, een reinigingsbad in de synagoge. Het mikwe[ of mikwa[] betekent letterlijk 'levendig water' en is een belangrijk reinigingsritueel in het Jodendom. Het doel is hierbij niet alleen de hygiëne, maar ook de spirituele reinheid..

Hindoeisme
Ook bij het Hindoeïsme (het woord komt van het Perzische ‘hindoe’, dat rivier betekent!) wordt veel waarde gehecht aan water. Brahma creëerde het universum vanuit een gouden ei. .
Eerst maakte hij de wateren en bracht een zaad in hen aan.
Het groeide uit tot een ei, dat door Brahma werd opengespleten.
Uit de gouden helft ontstonden de wateren, ·Uit de zilveren helft de aarde.
Uit het ei kwam de gehele schepping voort.

Boeddhisme
Boeddhisten gebruiken wierrook, kaarsen en water bij offers in tempels en thuisaltaren. Het water wordt over de Boeddha heen gegooid. Water staat voor ‘hart, liefde en goed doen.’ Zoals water overal naar toe loopt en dingen doordrenkt, zo is het ook met de dingen die je met je hart uit liefde doet.

Water bron van leven

Het denkbeeld van de oerwateren van de oceaan van het eerste begin is bijna universeel.en we vinden het in alle religies . Het is de levensadem en evenals de aarde ook het universele symbool voor vruchtbaarheid en groeikracht. Ook wij zijn uit water geboren en bestaan evenals de aarde voor 70% uit water
Het denkbeeld van Tertulianus sluit aan bij aantal recente theorieën over het leven dat is ontstaan uit een zogenaamde oersoep. De oersoep is een mengsel van organische stoffen en water, dat ontstaan is door reacties in de oeratmosfeer van de aarde.

Twee gezichten van water

Christendom

Zowel de Bijbel en de vroege kerkvaders als huidige wetenschappers zien water als bron van leven maar zoals we gezongen hebben heeft water twee gezichten: dood en leven. In de dooprite zou men niet alleen een herhaling van de schepping maar ook van de zondvloed kunnen herkennen. In dat licht bezien zou je de zondvloed als een teken van wedergeboorte kunnen zien waarmee met water de misdaden van de wereld worden weg gewassen. Het doopwater krijgt daarom namen als
-zuiverende stroom,
-levende stroom,
-verwekkend water en
-vruchtbare regen.

Islam
De islam kent een wassing voor elk gebed in de moskee en een uitgebreide rituele wassing na de dood, zodat de overledene rein en zonder zonden voor Allah kan verschijnen...

Hindoeisme
De Ganges neemt een bijzondere plaats in bij het Hindoeïsme. Elke Hindoe moet één keer in zijn leven de Ganges gezien hebben en erin gebaad hebben. De gelovige vult een fles met water en die fles wordt ook later meegenomen naar het gebed in de tempel. Het is de gewoonte om bij een stervende een druppel Ganges-water in de mond te doen, eerst door de zoon, dan door de andere familieleden. Na de crematie wordt de as verstrooid in de Ganges.
De ironie is dat de Ganges een van de meest vervuilde rivieren ter wereld is. Bedrijven en omwonenden dumpen van alles en nog wat in de rivier. Onlangs vaardigde een milieurechtbank nieuwe strenge richtlijnen uit:. Wie nu nog afval in de rivier dumpt, krijgt een hoge boete. De rechtbank bepaalde ook dat de honderden leerlooierijen in Kanpur moeten verdwijnen..

Boeddhisme
Voor Boeddhisten symboliseert water ook samenhang, flexibiliteit. en voortdurende verandering. Dat is ook terug te vinden in de begrafenisceremonie. Na het sterven: schenkt een familielid of vriend van de overledene water in een lege kom tot die overloopt in een andere, eronder gehouden kom. Daarbij moeten woorden gezegd worden met de volgende strekking: ‘Laat de reine gedachte van goede wil worden gedeeld door mijn familielid en moge hij gelukkig zijn. Zoals water vanuit de rivieren stroomt om de oceaan te vullen, zo mogen welzijn en verdienstelijkheid binnen in ons overstromen en de overledene bereiken.

Drinken en dorst

In het verhaal van de Samaritaanse vrouw zitten vele lagen:
- een ontmoeting tussen een man en een vrouw,
- een Jood en een Samaritaanse,
- een verlosser en een verstoten vrouw,
- drinkwater uit de bron en geestelijk ‘’levend’’water waarvan Jezus zelf de bron is.
Jezus is minder geïnteresseerd in de tegenstellingen tussen man en vrouw en tussen Jood en Samaritaanse. Hij bepaalt zich tot dorst naar drinkwater en levend water.
De eenzame vrouw stelt zich aanvankelijk terughoudend op naar een vreemde Joodse man die haar te drinken vraagt, terwijl ze van binnen hunkert naar aandacht en liefde. Jezus tracht haar duidelijk te maken dat er naast drinkwater uit de put ook water bestaat, dat je dorst voorgoed kan lessen. Het gaat dan niet langer over de vloeistof water maar over water als metafoor voor ontvangen van en verlangen naar aandacht en liefde. Door levend water te drinken ontstaat er een intens verlangen naar totale liefde voor. Iemand die je helemaal begrijpt, waar je helemaal in opgaat, die volkomen van je houdt, die er altijd voor je is. Jezus zelf is de bron van levend water. Je moet je dan net als Jezus wel openstellen om die liefde te kunnen ontvangen. Dan mag je het verleden en je tekortkomingen van je afwassen en word je net als bij een doop herboren. De vraag is of wij bereid zijn en voldoende vertrouwen hebben om ons over te geven. Wij zoeken dat vertrouwen als wij regelmatig zingen:” Als ik u roep vraag ik u antwoordt gij mij. Als ik u roep, zie mij aan. Als ik u roep, antwoordt gij dan.”
Comments