Nieuws‎ > ‎

Het kerkasiel in het buurt en kerkhuis Bethel te Den Haag

Geplaatst 7 jun. 2019 01:04 door Oecumenische Hagediensten
Wat heeft het opgebracht?

Op vrijdag 17 mei kwamen zo'n 75 mensen bijeen in de ons zo bekende 'heilige' plek om de vraag te stellen: wat hebben die drie maanden kerkasiel,- drie maanden, dag en nacht liturgie vieren, teweeg gebracht? We durven met een oprecht hart zeggen: véél!

Het resultaat waar ik mee wil beginnen in dit korte verslag is, dat het stopzetten van het kinderpardon in de vorm zoals het was, een weg ten goede heeft opgeleverd en dat er nu ruimte is om na te gaan welke kinderen na jaren in Nederland te zijn geworteld, echt mogen blijven. De familie Tamrazyan hierbij als inspirerend voorbeeld. Vóór het einde van het jaar zullen ze dat horen! Immers de politiek ging om, zo simpel bleek dat achteraf gezien.

Wat heeft het bij initiatiefnemers teweeg gebracht?

Ik probeer dat in onderstaande verhalen van Derk Stegeman en Theo Hettema weer te geven. Derk Stegeman, theoloog, duidde in zijn verhaal de metafoor van de pelgrimage. 

Er zijn drie momenten, drie tijdsbepalingen die daarbij te bespeuren zijn.

1. Je breekt op, je trekt uit, zonder enige zekerheid op kans van slagen. Je wordt als het ware uit de sleur van je dagelijkse             leven getrokken, met de vraag durf ik, durven wij het aan?

2. Je bent onderweg, een weg met vraagtekens, hobbels, hoofdwegen en zijwegen.Welke kies je? Je loopt deels vlak langs de         grens of zelfs op de grens, soms ga je ineens over de grens heen en belandt in onbekend gebied. Wat nú?
    En daarbij vorm je 'samen' een gemeenschap van pelgrims in die HERBERG, waar gastvrouwen en gastheren de deur openen     en ieder die aanklopt, gastvrij ontvangen.
    Communitas, zo zegt Stegeman is het grondbeginsel van deze tocht: 24 uurs oecumenische diversiteit met elkaar. Immers         ieder is vrij in zijn/haar wijze van voorgaan. Een kerk in de marge, die er toe doet!

3. Je komt weer thuis, een ingewikkeld proces. Je hebt als het ware een transformatie ondergaan. Alles is anders! Je bent een     ander mens geworden. Er blijken geen grenzen tijdens deze pelgrimage. Moeten we dat niet vasthouden?



Theo Hettema, theoloog, vertelde dat er gedurende 2006 uren plus een kwartier, mensen van overal vandaan liturgie vierden met een grote diversiteit aan vormen. Wat gebeurde er theologisch gezien? Er was sprake van een profetic dialoque. Kerk en samenleving vielen samen, we vierden profetische liturgie.

Aan de hand van vijf teksten uit de Schrift legde hij dat uit.

1.Exodus 8,21-28. Er wordt door Mozes aan de Farao gevraagd een offer te mogen brengen in de woestijn, drie dagreizen ver. De farao en de Egyptenaren worden immers geteisterd door allerlei plagen. Bij de zwermen steekvliegen die overal binnendringen wordt dit verzoek aan de farao gedaan en in eerste instantie toegezegd. Hettema noemt dat een claim voor godsdienst vrijheid of ook anders gezegd, misbruik van liturgie voor politieke doelen!

2. Jesaja 20. Het rondlopen in je blootje! Heilige dwaas. Wij, zo zegt hij, waren ook 'heilige dwazen'. Met naakt rondlopen verlies je alle krediet; een geloofwaardige verhouding met de overheid staat sterk onder druk. Naakt rondlopen is ook een voortdurende gang door de detectiepoortjes, aldus Hettema.

3. 2 Koningen 5. Wat gebeurt er nu bij Naäman, omdat Hettema refereert aan het feit dat er mensen waren in het Bethelhuis die nog nooit in een kerk waren geweest. Naäman neemt 'heilige grond' mee, wat Elisa de gelegenheid geeft uit te leggen wat je relatie tot God is, en wat het wezen van een kerkdienst is voor mensen die daar minder vertrouwd mee zijn. Het is 'onze' profetische taak om rituelen uit te werken.

4. Jeremia 29. Er wordt een brief geschreven aan de ballingen, waarin een liturgie van hoop wordt uit gezegd, uitzicht op een hoopvolle toekomst. Een doelgerichte geschreven brief probeert zin te geven aan het leven van de balling. Zo ook in Den Haag dwars tegen alle vragen en het niet weten in, wordt en werd het aan ons en aan de familie uit gezegd. Het gaat over de liturgische gestalte voor hoop. 'Valse hoop'? Toch niet, immers leven vanuit de hoop geeft kracht, ook om te vieren.

5. Jesaja 55. Je zult eten en drinken zonder te betalen. Hier gaat het om een Nieuw Verbond, zo staat er. Dit is anders dan de daagse werkelijkheid, want eten en drinken zonder te betalen, zo zegt Hettema ontwricht de markt. Maar in het geval van kerkasiel zijn de rollen juist omgedraaid. De markt vraagt: 'wat heb je te bieden'? De politiek vraagt: 'wat heb je te onderhandelen'? Het is enige wat je te bieden hebben is liturgie vieren, wat dwars staat op de maatschappij van nogal eens wheelen en dealen. Het gaat er uiteindelijk om buiten de regels te handelen, inspelen op wat erop je pad komt. Toeval! Het zij zo, maar waarbij contextualiteit van belang is en meespeelt. Wij staan hierbij in een traditie, traditie van de Schrift en dan gelden andere spelregels. Steeds voor ogen houdend dat het hierbij niet gaat om op jezelf gericht te zijn.

Kort samengevat: deze middag was buitengewoon inspirerend. Er werd met elkaar geluncht, gesproken, gelachen en tot slot gevierd met een korte vesper onder leiding van Jasja Nottelman. Méér hoeft er daarna niet meer dan een drankje en een klein hartigheidje.

Twee heren uit Huissen waren zo aardig om mij in Driebergen af te zetten.

Een andere vorm van kerkzijn? Voor mijzelf en velen uit het hele land geef ik een bevestigend antwoord.

Tot slot: 'De kerken hebben deze ervaring in grote mate te danken aan het gezin Tamrazyan. Door hen bescherming te bieden hebben wij zelf veel meer terug ontvangen', aldus Jan van der Kolk, een goede vriend die veel aanwezig was in het Bethelhuis.

Marijke Egelie
Comments