Nieuws‎ > ‎

Groei de Blog Cor P. Berkel 9 maart 2018

Geplaatst 8 mrt. 2018 01:41 door Martin Kemperman   [ 8 mrt. 2018 03:12 bijgewerkt ]
In een eerder blog schreef ik over het World Economic Forum (WEF) en de eenzijdige groei. Op het Forum in Davos is voorgesteld om niet alleen economische groei na te streven maar ook sociale en milieu groei. Een prima idee maar het gaat voorbij een aan geheel andere kwestie en dat is het begrip groei op zich. Wat bedoelen we eigenlijk met groei? En waarom groei? De groei van de luchtvaart, de grootste vervuiler van CO2, bracht mij op dit gegeven. Maar het geldt ook voor de groei van het wegvervoer en het toerisme. In tal van maatschappelijke onderwerpen speelt de groei een dominante rol. Alles moet groeien en als het al niet bedacht is bedenkt iemand dat. Elke onderneming tot aan de persoonlijke consumptie moet groeien. De vraag waarom wordt overgeslagen. 
Gewoon genoegen nemen met wat je hebt en wat je doet is vreemd. Het moet altijd meer of groter of luxer of met meer mogelijkheden enz. Zo koop je dus een apparaat met elektronica erin dat vrijwel niet gebruikt wordt maar wat wel als een verbetering verkocht wordt. Consumenten doen er niet meer toe, het gaat om de omzet. Zoiets zagen we eerder bij de banken en dat liep verkeerd af.
Met de groei is ook het idee ontstaan van de marketing. Het moet wel allemaal verkocht worden want de onderneming moet groeien en dat kan alleen als de consument verleid wordt tot kopen. En groeit de onderneming tegen zijn grenzen aan financieel of qua capaciteit dan regelen we een overname. Dat 70% van de overnames niet het doel bereiken wat men van plan was, remt dat niet af.
Maar de aarde is een ronde bol die niet groeit. De grondstoffen halen we uit de aarde en die hollen we daarmee uit en brengen dat naar de oppervlakte. Aan de afvalbergen kun je goed zien waar dat toe leidt. Dat is ook zo met de olie en gas. Verbranden hiervan veroorzaakt verbrandingsgassen dus we verpesten daarmee onze atmosfeer. Er zijn nog mensen die dit ontkennen maar die worden nooit wijzer.
Het ergste is dat het neoliberale denken ook leidt tot nog steeds meer efficiëntie. Alles moet efficiënter want dan kan er meer voor minder geld en tijd. En bleef dat maar beperkt tot grondstoffen en energie, maar ook mensen moeten efficiënter werken. Hetzelfde doen in minder tijd is een klassieke vorm van slavenarbeid. Daar is in later jaren de lopende band voor uitgevonden. Niet zelf je eigen tempo bepalen maar een mechanisme buiten je doet dat.
En nu genieten dus van de welvaart. Paul Verhaeghe noemt dat depressief genot. “We genieten ons te pletter en eigenlijk is niemand nog tevreden”. Het wordt tijd dat we gaan nadenken over het einde van de groei en over hoe dat moet en waar dat moet uitkomen. Dan kan het ook niet anders dan dat daarbij de verdeling van de welvaart aan bod moet komen.
Het lijkt er op dat er een angst is om het thema in studie te nemen. Of wordt het onderzoek zo financieel gestuurd dat niemand dit wil. Dat de financiers er geen belang bij hebben en er geen geld voor geven. Een denktank van vrijwilligers dan, over de vraag: hoe komen we van het idee van de groei af? Want de groei loopt vast dus dat stopt vanzelf. Maar hoe moet je stoppen zonder een enorme ramp te veroorzaken.
Comments