Nieuws‎ > ‎

Economie is geen voorspellende wetenschap – blog van Cor P. Berkel

Geplaatst 19 mrt. 2020 14:32 door Oecumenische Hagediensten

In deze tijd van corona dalen de cijfers over de stand van de economie sterk. Dat verbaast niemand. Wat wel verbaasde was dat de cijfers over de economie van Nederland er zo goed uitzagen, zo blijkt uit de recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Toen kon men wel voorspellen dat het in de toekomst ook wel goed zou gaan. Nu kan geen econoom meer zeggen waar we met de corona op uit komen. Het ging misschien al eerder niet zo goed, maar niemand wist dat.

Ik heb namelijk de indruk dat het op tal van punten het in Nederland niet zo goed gaat. Ik noem de landbouw, het PFAS probleem, de stikstof en de rechter die telkens weer de overheid terecht wijst. Wat doet die economie dan eigenlijk er nog toe? Zijn deze cijfers terecht aanleiding om positief over de economie van ons land te zijn? Is de economische kant van de samenleving niet overgewaardeerd?

De cijfers zullen wel kloppen. En toch voelt het niet goed. Dus het is iets anders. Economie (in feite huishoudkunde) is een wetenschap die zich bezighoudt met de menselijke behoeftebevrediging. De economie bestudeert hoe mensen bij de productie, distributie en consumptie van goederen en diensten zich gedragen. En dat is vooral van belang voor overheden en aandeelhouders. Het zijn cijfers over de stand van zaken, niet meer en niet minder.

We worden met economische cijfers dus maar heel beperkt geïnformeerd. Positieve cijfers zorgen individueel voor een toename van het consumptiegedrag. Collectief zijn de gevolgen van dat gedrag wereldwijd inmiddels een probleem. Denk bijvoorbeeld aan problemen met de stikstofuitstoot, Airbnb verhuur, Uber, het grote aantal toeristen (wat het Corona virus wel enigszins lijkt in te dammen), het vliegverkeer en grote cruiseschepen. Het zijn allemaal gevolgen van die prima economie. Er zijn daarom heel andere cijfers nodig om mensen te informeren over de kwaliteit van het leven op de langere termijn.

Hoewel de economie een sociale wetenschap is, zeggen economische cijfers niets over de sociale kant van de samenleving. En zo zegt de economie dus ook niets over de sociale kant van organisaties. Cijfers over de ontwikkeling van de ondernemingen gaan over de financiële gang van zaken. En dat is het belang van de aandeelhouders. Die willen een zo groot mogelijk rendement en dividend. De markt groeit maar door ten koste van de kwaliteit van het werk.

Economische cijfers zijn goed voor diegene die vermogend zijn. Maar niet per se voor de werknemers. Laat de economie maar aan de directies en bestuurders over en gebruik de andere mogelijkheden voor inzicht in de andere doelstellingen. Daar horen dwarskijkers bij en protestorganisaties. Hierdoor ontstaat vanzelf een verruiming van de doelstelling van de samenleving. Eenzijdig economisch informeren is een valkuil en voorspellen kan de economie al helemaal niet.

Comments