Nieuws‎ > ‎

Autoriteit De blog van Cor P Berkel

Geplaatst 8 mei 2017 10:53 door Hagediensten Heuvelrug   [ 10 mei 2017 08:34 bijgewerkt ]

"Een volk dat voor tirannen zwicht,
zal meer dan lijf en goed verliezen,
dan dooft het licht."


Een dichtregel van H.M. van Randwijk die vooral in deze tijd van dodenherdenkingen en viering van de vrijheid veel indruk maakt. De dichtregel schoot mij te binnen bij het lezen van het boek van Paul Verhaeghe “Autoriteit” (uitgave van De Bezige Bij). Het boek gaat over de organisatiepiramide van ondernemingen en overheden. Aan de top treedt een autoriteit op, een CEO of een president. (zie hiervoor ook een eerdere blog)
Soms is dat ook een tiran die met gebruik van machtsmiddelen een beleid doordrukt. Verhaeghe wijst daarbij op de structuur van de organisatie namelijk de piramidevorm. Een nog veel voorkomende vorm die eigenlijk achterhaald is. Besluiten van bovenaf roepen de vraag op naar de inbreng van onderaf. In de gedemocratiseerde maatschappij past deze klassieke organisatievorm niet meer. Dan ontstaat de roep om referenda en dat is een lapmiddel en niet de oplossing van het probleem.
Dat is te zien in het besluitvormingsproces van Brexit. Het volk geeft, vaak zonder enige kennis van zaken, een mening en de regering gaat dat dan uitvoeren. Van bovenaf worden dan besluiten genomen door de regering. Maar gegarandeerd dat die weer veel protesten gaan oproepen. Want delen van de bevolking willen wat anders. Nu al wil Schotland niet mee doen met Brexit. Kortom de Brexit is gedoemd te mislukken. Want wat van bovenaf besloten wordt deugt niet.

Volgens Verhaeghe moeten de organisaties van ondernemingen en de overheid een overlegstructuur krijgen. Voorbeelden zijn daar al voor te vinden zoals bij de Buurtzorg en in coöperaties. In Spanje is een coöperatie met 255 ondernemingen en meer dan 85.000 medewerkers die succesvol de crisis heeft overleefd. Ook in Nederland ontstaan voor de schone energieopwekking met zon en wind steeds meer coöperaties. Buurtzorg is een thuiszorgorganisatie die met kleine teams, bestaande uit (wijk)verpleegkundigen en wijkziekenverzorgenden, die zorg levert aan huis. Het gaat hierbij om verpleging en persoonlijke verzorging. Geen administratieve belasting door managers die moeten regelen hoe de werkzaamheden moeten verlopen. De teams zoeken dat zelf wel uit. Buurtzorg bestaat sinds 2006 en omvat inmiddels honderden autonome teams. De omschakeling naar deze vorm van organiseren is gaande. Verhaeghe geeft veel meer voorbeelden. Voorbeelden als mogelijkheden. En dat is een opmerkelijke afsluiting van het boek; hij geeft de richting aan van de ontwikkeling in de maatschappij.
Zo zal dat ook bij de huidige maatschappelijke problemen als energie en milieu gaan. Niet van bovenaf komt de oplossing maar van onderop. Hoewel de president van een bevriende natie denkt dat hij zich kan verzetten tegen de klimaataanpak van zijn voorganger doen ondernemingen het omgekeerde. Zo zullen de politiek en het publiek de lobby aanpakken van de autofabrikanten die de sjoemel-software verdedigen. Hun autoriteit en het gebruik van hun macht van bovenaf is in diskrediet geraakt. Ze zijn nog steeds tirannen die met macht hun wil willen doordrukken. Verzet daartegen blijft noodzakelijk.   
Comments