Nieuws


De EU op dreef - Blog van Cor P. Berkel

Geplaatst 30 jul. 2021 02:57 door Oecumenische Hagediensten

Nu het klimaatplan van de Europese Commissie (met vicevoorzitter Frans Timmermans van de Green Deal) gepresenteerd is kunnen we verder. Het plan ‘Fit for 55’ maakt deel uit van dezelfde Green Deal. Wat Rutte in een klein land als het onze niet lukte is voor de EU een peuleschil. Het plan behelst twaalf wetgevende voorstellen die de Europese klimaatwet moeten realiseren. Het plan dient goedgekeurd te worden door alle 27 lidstaten van de Europese Unie dus dat zal een megaklus zijn. Toch is Timmermans optimistisch. Zijn motivatie is groot: het gaat om de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen.

Zal Rutte zich laten leiden door de EU? Zelf komt hij niet verder dan uitstel van het Urgenda-vonnis. De stichting voelt zich gedwongen een nieuwe klimaatrechtszaak aan te spannen om de overheid een dwangsom op te leggen. De directeur zegt hier zelf over: “Ik wil niet terug naar de rechter, maar ik wil niet genaaid worden.” Plannen voor het verminderen van de uitstoot van CO2 blijven hangen in de modder van het polderoverleg. En de regering die knopen kan doorhakken is demissionair. Het kabinet en de Tweede Kamer liggen in de zon alsof er niets aan de hand is.

Twee punten uit de Europese plannen maken mij oprecht vrolijk. Ten eerste is er sprake van een visie. Problemen worden niet steeds verder geanalyseerd en onderzocht. Men zoekt naar samenhang. Veel van de klimaatproblemen worden op een te kleine schaal bestudeerd zoals met stikstof of PFAS. Maar voor de aanpak van het geheel heb je alle oplossingen bij elkaar nodig. 

Het tweede is dat er nu een totaalplan ligt. Dit plan kan nog op een flinke discussie rekenen. En hier wordt iedereen wakker van. En ja, het plan gaat geld kosten. Ondernemingen zullen de kosten doorberekenen aan consumenten die steeds bewustere keuzes zullen maken. Wie weet zal het ook banen kosten, maar aan de andere kant levert het ook nieuwe banen op in de innovatieve branches die nodig zijn. Dus parlementen en vakbonden zullen protesteren. Men zal een vorm vinden om dit soort effecten te compenseren. En dat daar geen geld voor is kunnen we, gezien de covid-maatregelen, niet meer zeggen.

Burgers en ondernemingen krijgen zeker te maken met deze plannen. Van groot tot klein en van commerciële organisaties tot de zorg. Ga de dialoog aan maar raak niet oververhit want dat is ook niet goed voor het klimaat. 

Macht en tegenmacht - Blog van Cor P. Berkel

Geplaatst 16 jul. 2021 03:47 door Oecumenische Hagediensten

In alle ondernemingen speelt de vraag wat het goede besluit is voor de medewerkers en de onderneming. Wat is het verschil met een ‘slecht’ besluit? Hoe kan je voorkomen dat een slecht besluit uitgevoerd wordt? Daarvoor dien je de bestuurder tegen te spreken. Goede bestuurders weten dat in hun positie een tegengeluid nauwelijks voorkomt en dat ze hun eigen tegenspraak dienen te organiseren.

Tegenspreken is spannend vanwege de machtsverhoudingen. Je bent werknemer en het is lastig om het verschil in macht niet te voelen als je tegenspreekt. Toch is het voor het functioneren van een organisatie belangrijk dat het gebeurt, dat een personeelslid zich vrij voelt dit te kunnen doen en dat de ontvanger hiervoor open staat.

De rechtsstaat stelt wetten op om de zwakkeren en mensen die het goede doen te beschermen. Die rechtsstaat staat tegenover wetteloosheid. En daarom moet in de rechtsstaat elke misdaad aangepakt worden. De zo omarmde vrijheid wordt dus door de wet gereguleerd. Ook individuele vrijheid is door de wet bepaald en al die wetten moeten worden gehandhaafd. Wetten gelden voor alle burgers, en dus ook voor bestuurders.

Als er te weinig tegenmacht is overheerst de macht en dat pakt altijd verkeerd uit. Zo ook met Peter R. de Vries. Schijnbaar kwam de georganiseerde tegenmacht waar Peter R. de Vries zich voor inzet voor de georganiseerde misdaad te dichtbij en dus werd er hard ingegrepen. Het is eenvoudiger om één persoon op te jagen dan een hele gemeenschap. De tegenmacht die Peter R. de Vries kon organiseren is onvoldoende om de georganiseerde misdaad in het gareel te krijgen. 

Gelukkig is er voor personeel minder dreiging dan voor Peter R. de Vries. Bepaalde zaken kan een personeelslid langs zich heen laten gaan. Maar het kan wel lessen trekken uit de werkwijze van Peter R.de Vries. Blijf volharden, gebruik met regelmaat tegenspraak en zet tegenmacht in als het écht nodig is. De wetgever ziet de OR als tegenmacht. Leden van de OR zijn daarom wettelijk beschermd tegen machtsmisbruik zodat zij vrij kunnen spreken.

Burgerlijk vertrouwen / blog van Cor P. Berkel

Geplaatst 1 jul. 2021 03:51 door Oecumenische Hagediensten   [ 2 jul. 2021 03:18 bijgewerkt ]

De krant, beter nog mijn krant, Trouw meldde in een artikel dat 17.000 gezinnen recht hebben op bijstand en dat niet hadden aangevraagd. Informatie uit een onderzoek van het UWV. En de beweegredenen waarom dat niet aangevraagd was, waren verschillend. Sommige kan je zo bedenken zoals niet tijdig aangevraagd of door onbekendheid met de procedure, vaak ook taalachterstand.

De aanvraag moet bij de gemeente gedaan worden. En daar bleek dan als reden van het achterwege blijven van een aanvraag, de bemoeiingen van de gemeente. Voorbeeld was een situatie van een vrouw in de bijstand waar de stofzuiger van kapot ging en die met die stofzuiger achter op de fiets bij het loket moest aantonen dat die stofzuiger echt kapot was.

Opvallend was het grote aantal kleine zelfstandigen die ook geen gezeur van de gemeente wilde en hun inkomsten privé wilde houden en dus ook geen uitkering aanvroegen.

Bekend is hét voorbeeld van een vrouw waarvan de uitkering gekort werd, omdat haar moeder boodschappen voor haar deed en betaalde. Hetgeen aangemerkt werd als extra financiële inkomsten. En dat moet de gemeente weten. De inkomsten van iemand in de bijstand moet bij de gemeente gemeld worden, zodat die de uitkering kan aanpassen. En vergeet je dat, dan moet je terug betalen. Iedereen kent inmiddels de problemen daarvan bij de kindertoeslag. Dat gaat dus niet werken, ook hier niet.

De regelgeving of de wetten zijn zodanig gemaakt dat de overheidsinstanties die niet goed kunnen uitvoeren. Ze zijn gebaseerd op het wantrouwen door de overheid naar de burgers toe, terwijl de burgers de overheid wel moeten vertrouwen. En in plaats van het opheffen van dit soort regels worden ze verbeterd. Met als effect meer regels die het nog ingewikkelder maken. Of wordt de dienstverlening gratis gemaakt.

Er heerst nog een idee dat de overheid met regels wel kan bepalen hoe dingen moeten verlopen. Dat bleek ook bij de corona maatregelen. Er is echter een andere werkwijze nodig. Waarom dat wantrouwen? De meeste burgers deugen. En accepteer als overheid dat er dingen wel eens anders gaan dan de regeling. Geef burgers dus meer ruimte voor eigen manier van handelen. Dat werd ook geaccepteerd bij de steunmaatregelen voor bedrijven.

Maar een ander oud idee is namelijk het basisinkomen. Geef een standaard korting aan alle laagstbetaalden op hun inkomstenbelasting. Voor iedereen dezelfde regeling en dan kan men als burger zelf uitmaken waar dat geld aan besteed moet worden. Dan hebben de burgers een eigen verantwoordelijkheid en de overheid biedt een ondergrens voor het inkomen. Maar ik laat graag anderen aan het woord voor een beter idee. Als dat de zelfstandigheid van de burgers maar recht doet en het wantrouwen opheft.

Er zijn nog enkele experimenten met het basisinkomen in het land gaande en misschien pakken die goed uit. Maar het risico bestaat dat het kind met het badwater weggegooid wordt. Want eerst en met voorrang moet het standpunt van het wantrouwen verlaten worden. Dan ontstaat er ruimte voor een nieuwe aanpak.

Blog van Cor P. Berkel

Geplaatst 18 jun. 2021 00:42 door Oecumenische Hagediensten

De paden op…

Ben jij sinds de laatste lockdown ook meer gaan wandelen? Gisteren kwam ik twee wandelaars tegen die een Fitbit hadden aangeschaft, speciaal om te ontdekken of zij in deze tijd van veel thuiswerken in staat zijn om 10.000 stappen per dag te zetten. In mijn beleving is het drukker in de bossen en op de heiden. Misschien zijn wij elkaar wandelend ook wel tegengekomen.

Recent las ik in de media over het wetsvoorstel van Schouten om de stikstofuitstoot te verminderen en de natuur te versterken. De Eerste Kamer is inmiddels akkoord gegaan met het wetsvoorstel. Om met het eerste te beginnen, de minister heeft een voorstel gedaan voor het verminderen van de stikstof. Dat voorstel betreft een belasting op de uitstoot van stikstof.

Dat moet in combinatie met een regeling van de EU. Daarin staat dat aan de grenzen van de EU betaald moet worden voor die producten waar geen ‘stikstofheffing’ over betaald is. Tot zover begrijpelijk. Maar die heffing geeft ook een recht op het moment dat de eigenaar minder stikstof gaat uitstoten. Enerzijds blijft zijn recht op het uitstoten bestaan. En anderzijds kan dat wat niet meer wordt uitgestoten als recht worden verkocht. Andere bedrijven of boeren kunnen dat kopen en hebben dan het recht om meer stikstof uit te stoten dan ze eerder deden. En de drempel om te kopen is er vrijwel niet. De industrie lonkt naar stikstofrechten en is bereid hiervoor te betalen want dan kunnen zij nog meer produceren. Hoe komen wij op deze manier aan een reductie van de stikstofuitstoot? Ik heb er serieus over nagedacht, maar begrijp het werkelijk niet.

Het tweede waar ik over las was dat de overheid de natuur gaat versterken. Hier moest ik ook even over nadenken want ik was in verwarring. Wat bedoelde de overheid nu precies met het versterken van de natuur? Of anders gesteld wat is eigenlijk natuur? Zijn dat de koetjes en de bijtjes bij de bioboer of is dat de natuur van de Oostvaardersplassen? Gaat het om de parken en de bossen die aangelegd zijn of het strand? Of gaat het om nieuwe hybride vormen van natuur zoals voedselbossen?

Zou het niet beter zijn om de door onszelf veroorzaakte vervuiling in de breedste zin van het woord te beperken en hiermee indirect de ‘natuur’ te versterken. Denk aan het verminderen van plastic in de zee en het drinkwater zuiveren van pfas. Denk aan het stoppen met het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw. Al langere tijd wordt een verband vermoed tussen het gebruik van bestrijdingsmiddelen en een verhoogd risico op de ziekte van Parkinson.

Als de overheid bedoelt dat ze de natuur wil versterken door gebieden af te sluiten voor een teveel aan wandelaars (die misschien en passant het nodige achterlaten aan plastic, mondkapjes en andere zaken) dan snap ik dat. Maar ergens hoop ik dat de overheid dit niet voor ogen heeft, want wandelen in de natuur heeft mij de afgelopen maanden zijn nut wel weer bewezen.

Het zwarte goud - blog van Cor P. Berkel

Geplaatst 4 jun. 2021 03:19 door Oecumenische Hagediensten

Een wereldschokkende uitspraak van de rechter in ons land. Shell is verantwoordelijk voor de eigen uitstoot én voor de uitstoot van gebruikers van hun producten én dient de uitstoot van broeikasgassen sneller terug te brengen om te voldoen aan de eisen van het Klimaatakkoord. Hiermee wordt de CEO van Shell op zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid aangesproken.

Terecht wordt in menig ander bedrijf met argusogen naar deze uitspraak gekeken. Want nu is het Shell, niet de eerste de beste. Als het aan Milieudefensie ligt, die deze zaak heeft aangespannen en gewonnen, gaan ze door. Wie volgt? Dat zal zeker gebeuren. De oorzaak hiervan is het wantrouwen in het optreden van de overheid. De overheid die wel het Parijs Akkoord heeft ondertekend, maar er in ons land geen inhoud aan geeft met wetgeving.

De overheid is de regering met het parlement, gekozen door de burgers. En dat zijn wij. Het parlement bestaat uit de meerderheid van VVD en het CDA als rechtse partijen. De linkse partijen hebben geen meerderheid, dus als er gestemd gaat worden is het lastig winnen. En de voorstellen van de regering zijn vooral gericht op de welvaart en de groei, niet op behoud van het milieu. Dat doet mij denken aan de uitspraak: “Geef het volk hun brood en spelen en zij zullen gelukkig zijn” van Julius Caesar. Of anders gezegd: “wiens brood men eet, wiens woord men spreekt”.  Vastgesteld is al dat de gekozen leden van de Tweede Kamer te weinig ruimte hebben of nemen. Van de fracties wordt discipline geëist. Tegen stemmen is niet gewenst.

En als de democratische regels niets opleveren, springen protestpartijen zoals Milieudefensie actief in dit gat en spreken de overheid hierop aan. In dit kader past ook de uitspraak van de rechter over de eis van Urgenda. Als de politiek het vertrouwen van de burgers wil blijven houden, zal zij zich betrouwbaarder moeten opstellen. De overheid is door deze uitspraak in een lastig parket gekomen en heeft een terechtwijzing gekregen. Dit is serieus en de wereld kijkt toe. Ook al gaat Shell in hoger beroep, dan is de uitvoering van het vonnis per direct verplicht.

Deze wereldschokkende uitspraak van de Nederlandse rechter is goed voor het milieu en de ondernemingen. Want niet alleen burgers kunnen worden aangesproken op milieu overtredingen, maar nu worden ook bestuurders van ondernemingen gewezen op hun verantwoordelijkheid voor het milieu en de leefomgeving van mensen waar ook ter wereld. Een verantwoordelijkheid die verder reikt dan de fysieke grenzen van de onderneming. De natuur kan opgelucht adem halen.

 

Personele invulling van het kabinet - blog van Cor P. Berkel

Geplaatst 6 mei 2021 07:39 door Oecumenische Hagediensten

Nu de verkiezingen geweest zijn en er een heftig debat gevoerd is, moet de volgende stap gezet worden en dat is het formeren van de regering. Daar is aan aparte formateur voor benoemd en dat is de heerTjeenk Willink. Die mag de stukken lijmen na het heftige debat en moet de gewenste cultuurverandering in gang zetten. Dat dit geen eenvoudige klus is, wordt door vrijwel iedereen erkent.

De werkwijze in de Tweede Kamer is dat een regering de steun van de meerderheid in de Tweede Kamer krijgt. Die regering bepaald het beleid. Dat beleid wordt gedaan door de kern ministers met de fractievoorzitters van die hen steunen. Daar wordt alles voorgekookt. Basis is het regeerakkoord. Er is dus een nauwe samenwerking tussen regering en de gekozen vertegenwoordiging, althans als het de regeringspartijen betreft. Zit je niet in een regeringspartij, dus de coalitie, dan heb je het nakijken.

Binnen de fracties van de regeringspartijen moet je ook netjes doen wat afgesproken is in het regeerakkoord, anders ben je een lastige klant. (Omtzigt). Leyten van de SP had daar geen last van, want de SP was geen regeringspartij. Maar ze was wel lastig. Het regeerakkoord is niet niks en besloeg 75 pagina´s voor de laatste regeerperiode. En daar zit dus het probleem. Deze werkwijze is in de loop van de laatste jaren onder Rutte zo gegroeid en met steeds meer uitwassen. En nu is de maat vol. Het moet dus anders.

Tegelijk zitten we in een pandemie met een economische crisis die aangepakt moet worden. Bovendien bestaat de Tweede Kamer nu uit bijna de helft nieuwe leden met 17 partijen. Dat maakt het nog lastiger. De werkwijze die voor een deel het gevolg is van de meerderheid, de verbinding tussen regering en de gekozen vertegenwoordiging, moet dus nu anders. Maar dat roept de vraag op hoe je afstand van die gekozen leden en het kabinet moet vormgeven. Want al snel ben je dat kwijt en wordt je betrokken bij de besluitvorming. Het zal vooral van de vaardigheden van de premier afhangen. Dus niet met Rutte.

Er zou een afkoelingsperiode moeten komen, terwijl de besturing van het land doorgaat. Het lijkt erop dat een buiten parlementair kabinet een oplossing is. Dan is er een regeerprogramma en geen regeerakkoord. Het overleg met de regering kan dan breder worden gehouden met alle fracties.

Een bijkomend probleem is dat in de Kamer de agenda door de meerderheid wordt bepaald. Zijn de regeringspartijen tegen een agendapunt van de oppositie dan wordt dat dus niet behandeld. Dat is de kern van het bezwaar dat de tegenmacht in de Kamer niet werkt. Inmiddels is vriend en vijand er wel van overtuigd dat tegenspraak een heel nuttige bijdrage aan een debat en de besluitvorming levert.

Kortom de juiste vorm van democratisering is wel afhankelijk is van de organisatie en de personele bezetting!

 

Macht en tegenmacht – Blog van Cor P. Berkel

Geplaatst 22 apr. 2021 12:27 door Oecumenische Hagediensten

Het debacle begon met een fotograaf op het Binnenhof die een foto maakte van Kajsa Ollongren in de rol van verkenner. Samen met Annemarie Jorritsma onderzocht zij verschillende coalitiemogelijkheden. Kajsa Ollongren kreeg die ochtend te horen dat zij positief getest was op corona en uiteraard wilde zij snel, wellicht ontdaan, naar huis. En onderweg naar de auto stond deze fotograaf die ze niet eens zag en die haar ook niet verwachtte en hij maakte een foto van haar.

Tot zover niets aan de hand. Maar later bekijkt de fotograaf de foto en ziet dat ze een papier vast heeft met de tekst “Positie Omtzigt: functie elders” erop. En deze tekst zorgde ervoor dat de beer los was. Er ontstaat een mediaspektakel dat tot het aftreden van beide verkenners leidt en inmiddels ook het aftreden van de twee nieuw benoemde verkenners. Het A4 zorgt voor een debat in de Tweede Kamer met de fractievoorzitters.

De premier kan zich niet herinneren dat er over Omtzigt gesproken is. Maar een toevallige opmerking van hemzelf dat hij via via geïnformeerd was dat hij toch had gesproken over Omtzigt, nog voor de Tweede Kamer over de gespreksnotities beschikten, was het begin van een urenlang debat.

Ontdaan van het ‘via via’ rookgordijn is de kern van het debacle het volgende: De premier als voorzitter van de ministerraad heeft zich bemoeid met de positie van een gekozen lid van Tweede Kamer. Een lid dat bekend staat als ‘lastpak’, als ‘waakhond van onze rechtstaat’. Hij is ook een gekozen Tweede Kamerlid met heel veel voorkeursstemmen. Een lid dat wijst op de versterking van de tegenstem van de Tweede Kamer.

Wat de premier ook bedoeld heeft, hij had in de verkennende gesprekken nooit over de positie van Omtzigt mogen praten. Hier blijkt het gebruik van de machtspositie uit van de premier. En dat dan ook nog ontkennen en vergeten? De rijen in de Tweede Kamer sluiten zich en met uitzondering van de VVD wordt een motie van afkeuring aangenomen. Een motie van wantrouwen haalt het net niet omdat de belangrijkste partijen het demissionaire kabinet niet naar huis willen sturen maar het scheelt niet veel. 

Het debat is een voorbeeld van de werking van macht en tegenmacht. Maar de macht van de bestuurder reikt regelmatig verder dan aanvaardbaar is, waardoor tegenmacht geen kans krijgt. Het debacle in Den Haag laat ons zien dat als macht en tegenmacht niet in balans zijn dit ten koste gaat van de democratie en daarmee raakt het ook de essentie van vertegenwoordiging.

Vervuiling - Blog van Cor P. Berkel

Geplaatst 8 apr. 2021 06:28 door Oecumenische Hagediensten

Ruim 31 miljard dieren zijn geslacht in 2020. Dieren die ook allemaal gevoed moeten worden en die mest produceren. Deze dieren worden geslacht en grotendeels geëxporteerd. We hebben in Nederland 18,2 miljoen grotere veedieren (varkens, koeien, schapen, geiten en paarden) en 107 miljoen pluimveedieren (kippen, kalkoenen en eenden) op 17 miljoen inwoners in Nederland. Dit is, wat men noemt, bio-industrie.

Dierenwelzijnorganisaties, die deze term hebben bedacht als vertaling van het Engelse factory farming, gebruiken de term bio-industrie sinds 2009 niet meer. De term werd verward met de biologische veehouderij. Dieren in de biologische veehouderij hebben meer leefruimte en komen vaker buiten dan hun soortgenoten in de bio-industrie. Vandaag de dag spreken dierenwelzijnorganisaties daarom liever over de vee-industrie.

De vee-industrie pleegt een enorme aanslag op de luchtkwaliteit. Met andere woorden, de vee-industrie is een grote vervuiler, wat ook blijkt uit metingen van het RIVM. Ik snap wel dat er politieke partijen zijn die zeggen dat de vee-industrie niet meer kan in deze tijd. De mest veroorzaakt luchtverontreiniging in de vorm van ammoniak. Daarnaast zorgt het verkeer en de industrie voor de uitstoot van stikstofdioxide. Bij elkaar opgeteld is dit goed voor 70% van alle uitstoot.

Stikstof is de basis van het broeikasgas. Als politieke partijen iets aan de klimaatopwarming willen doen, dan ligt het aanpakken van stikstof voor de hand. Dan begin je dus bij het verkeer en de vee-industrie. Waarbij de vlees (- en zuivel) industrie de meest vervuilende industrieën zijn die zorgen voor de opwarming van de aarde.

De Raad van State heeft zich hierover ook uitgesproken en is van mening dat de overheid faalt op milieugebied. Groeien binnen de vleesindustrie is jarenlang de norm geweest, maar lijkt nu te schuren. Onlangs heeft een rechter een vergunning ongeldig verklaard voor de uitbreiding van een moderne veestal. De innovatie van deze vorm van stallen werd als onvoldoende beoordeeld in milieutermen.

De politiek kan niet om de klimaatproblemen heen, maar de grote vraag is of men impopulaire maatregelen durft te nemen. En dan heb ik het niet over technische maatregelen zoals innovaties op mestverwerking en voeraanpassingen, maar over maatregelen die de veestapel inperken en daarmee indruisen tegen de belangen van de kiezers van VVD, CDA, JA21, PVV, FvD en BBB. Is men bereid de veestapel te verminderen en zo ja, met hoeveel?

Ik zeg niet dat de boeren hun eigen probleem moeten oplossen. Het is mede aan partijen, zoals de politiek en de banken, te danken dat de vee-industrie nu een probleem heeft. Corona helpt de boeren en dwingt Nederland om de vee-industrie grondig te herzien. De vee-industrie is een broedplaats voor zoönosen, ziektes die kunnen overspringen van dieren op mensen. En aangezien wij het meest vee-dichte land zijn ter wereld moeten we hier niet te lichtzinnig mee omgaan.

Hoe kies jij?

Geplaatst 11 mrt. 2021 06:00 door Oecumenische Hagediensten

Hoe kies jij? – Blog van Cor P. Berkel

We kunnen maar liefst kiezen uit 33 partijen bij de komende verkiezingen. Voor ieder wat wils zou je denken. Maar is dat wel zo? Valt er eigenlijk wel wat te kiezen of is het aanbod vergelijkbaar? Wat bij veel partijen hetzelfde is, is dat hun onderwerpen klinken als een wensenlijstje. Een beetje meer van dit en een beetje minder van dat. Daar valt lastig uit te kiezen, want het lijkt allemaal op elkaar.

De meeste partijen zoeken naar de gunst van de kiezer om zodoende stemmen te krijgen. Dan moet je iets aanbieden wat gunstig valt en dat zie je dan ook. Wie wil er geen hoger minimumloon of meer vrije tijd? En dat wordt dan ook in het vooruitzicht gesteld als je jouw stem op die partij uitbrengt. Na de verkiezingen bespreken de partijen die groot genoeg zijn een regeerakkoord en wordt er onderhandeld. Dan moet je nog maar zien wat er van de verkiezingsbeloften overblijft.

Wat me ook opvalt is dat veel van de ontwerpen erg tijdgebonden zijn, gericht op de corona crisis. Maar daar moet de verkiezing niet over gaan. Die moet gaan over hoofdzaken en richting. De verkiezingen zouden moeten gaan over welke overheid wij ons wensen. Niet alleen tijdens maar ook ná corona.

Een goed voorbeeld is de Partij voor de Dieren. Het eerste punt in hun verkiezingsprogramma is 75% minder dieren in de veehouderij, om hiermee nieuwe pandemieën te voorkomen. Een duidelijk hoofdthema dat richting geeft. Je kan het er niet mee eens zijn, maar duidelijk is het wel. Wat zeggen de verschillende partijen over het klimaat, de economische groei, de positie van burgers ten opzichte van bedrijven?

Het valt me op dat rechtse partijen als VVD en CDA geen lastige boodschap willen brengen. Meer huizen zonder oplossing voor het klimaat. Doorgeschoten marktwerking rechtzetten, maar wel economisch groeien als oplossing om uit de crisis te komen. Deze partijen willen de kiezers laten geloven dat het allemaal wel goed komt als in een sprookje, waarin men nog lang en gelukkig leeft. Maar ik vrees dat het helemaal niet goed komt met het klimaat als die partijen groot worden.

De geschiedenis van de mensheid toont een ander beeld. Door de jaren heen hebben wij ons met name ontwikkeld door van ramp naar ramp te gaan met daartussen perioden van welvaart. We hebben nu vrijwel ongestoord 75 jaar van onze welvaart kunnen genieten. Ik sluit dus niet uit dat er weer een periode nadert die veel lastiger is en veroorzaakt wordt door ons eigen gedrag.

Ik vraag mij dan ook af of we met voldoende mensen bereid zijn het roer om te gooien en van koers te wijzigen. Niet langer streven naar nog meer economische groei, als we weten dat groei in ons land ten koste gaat van het welzijn van bevolkingsgroepen elders in de wereld. Een meer evenwichtig belastingklimaat, ook voor internationale bedrijven, zodat er meer financiële ruimte en werkgelegenheid komt in zowel de sociale voorzieningen als de zorg en het onderwijs. Minder individueel, meer collectief.

Omkering – Blog van Cor P. Berkel

Geplaatst 26 feb. 2021 00:54 door Oecumenische Hagediensten

In de cijfers van het CBS is de werkloosheid gedaald naar 3,6 %. In de afgelopen drie maanden daalde de werkloosheid met gemiddeld 23.000 per maand. Dat is opvallend want een toename van de werkloosheid zou logischer zijn. Het uitblijven van meldingen van aflossingsproblemen bij de banken en het achterblijven van faillissementen maakt de huidige gang van zaken zelfs meer dan opvallend.

Met de overheidssubsidies worden nu bedrijven overeind gehouden die vanwege de situatie op de markt eigenlijk zouden moeten omvallen. Er ontstaan daardoor fake-bedrijven, want de levensvatbaarheid van die bedrijven is discutabel. Theoretisch moeten deze ondernemingen door teruglopende omzetten krimpen, maar dat geeft meer werkloosheid. Met de overheidssubsidies wordt nu de werkgelegenheid in stand gehouden. Als de subsidie stopt in juli van dit jaar zal blijken wat het echte effect zal zijn op de werkgelegenheid. Het zou velen niet verbazen als de werkgelegenheid dan in een rap tempo terugloopt. 

In de regeling NOW 3.0 hebben werkgevers een inspanningsverplichting tot het stimuleren van ontwikkeladvies en scholing. Hoe deze inspanningsverplichting eruit moet zien, is aan de werkgever zelf. Deze verplichting vervalt als er sprake is van een bedrijfseconomisch ontslag dat gemeld wordt bij het UWV. Maar eenmaal werkloos is de uitdaging om een nieuwe baan te vinden groot, zeker in een arbeidsmarkt die de adem inhoudt. In het verleden zijn er in dat soort situaties miljoenen euro’s gestoken in het activeren van werkzoekenden om aan de slag te gaan. En keer op keer blijkt dat dit verspild geld is.

De overheid houdt nu met subsidie de ondernemingen overeind en houdt daarmee de werkgelegenheid in stand. Stel nu dat de overheid daar in juli niet mee stopt maar juist doorgaat met het subsidiëren van de werkgelegenheid door het verlengen van de huidige regelingen. Dat zou een enorme stimulans zijn voor ondernemingen om werk te gaan creëren. Het dwingt ondernemingen om een meer sociaal beleid te ontwikkelen.

De onderneming kan dan niet langer alleen uitgaan van het economisch beheren van de centen en het maken van winst in het belang van de aandeelhouders. De maatschappelijke functie van de onderneming als banenmotor komt dan centraal te staan. Dat zou wel eens een prima resultaat kunnen geven, want in de economie streven we altijd naar zo min mogelijk werkloosheid. Het klassieke verschil tussen push en pull zullen we maar zeggen, niet duwen maar (aan)trekken.

De verkiezingen staan voor de deur. Zou er een partij zijn die de bestaande regelingen in stand zal houden omwille van de werkgelegenheid? Ik zou zeggen: kies wijs in maart! 

1-10 of 121